काठमाडौं। नेपाल राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मौद्रिक नीतिको वार्षिक समीक्षा प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ।
प्रतिवेदनले विश्व अर्थतन्त्रमा देखिएका विभिन्न भूराजनीतिक तनाव, व्यापारिक द्वन्द्व र अनिश्चितताका बाबजुद नेपालको आन्तरिक समष्टिगत आर्थिक परिसूचकहरू क्रमशः सुधार र स्थायित्वको बाटोमा अघि बढिरहेको देखाएको छ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार समीक्षा अवधिमा नेपालको उपभोक्ता मुद्रास्फीति (महँगी) पूर्ण नियन्त्रणमा रहेको छ। सो अवधिमा औसत उपभोक्ता मुद्रास्फीति २.६६ प्रतिशतमा सीमित भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
यसैगरी, बाह्य क्षेत्र पनि इतिहासकै सबल अवस्थामा पुगेको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ। देशको विदेशी विनिमय सञ्चिति थप बलियो बन्दै गएको र हाल कायम रहेको सञ्चितिले १९.२ महिनासम्मको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न सक्ने अभूतपूर्व अवस्था रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ। बाह्य क्षेत्र सन्तुलित रहनुमा रेमिट्यान्स (विप्रेषण) आप्रवाहमा देखिएको निरन्तर वृद्धि र आयातमा आएको संकुचनले मुख्य भूमिका खेलेका छन्।
पछिल्लो समय बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा तरलता (लगानीयोग्य रकम) को अवस्था समेत निकै सहज रहेको छ। वित्तीय प्रणालीमा पर्याप्त तरलता भएकै कारण बैंकहरूको अन्तरबैंक ब्याजदर र कर्जाको औसत ब्याजदर ऐतिहासिक रूपमा तल्लो विन्दुमा ओर्लिएको छ।
यद्यपि, बजारमा पर्याप्त तरलता र न्यून ब्याजदर हुँदाहुँदै पनि निजी क्षेत्रतर्फ जाने कर्जा प्रवाह (क्रेडिट ग्रोथ) भने अझै अपेक्षा गरेअनुरूप उत्साहजनक देखिन सकेको छैन। जसका कारण बैंकहरूमा सर्वसाधारणको निक्षेप थुप्रिने क्रम जारी छ।
राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिको यस समीक्षामार्फत मूल्य स्थिरता र बाह्य क्षेत्र स्थायित्व कायम राख्दै शिथिल बनेको आन्तरिक आर्थिक गतिविधिलाई चलायमान बनाउने उद्देश्य राखेको छ।
आगामी दिनमा आन्तरिक उत्पादन प्रवर्द्धन, साना तथा मझौला उद्योगमा लगानी विस्तार, रोजगारी सिर्जना र सुस्त रहेको घरजग्गा तथा सेयर बजार जस्ता क्षेत्रलाई थप गतिशील बनाउने गरी मौद्रिक व्यवस्थापनलाई निरन्तरता दिने र सजगतापूर्वक कसिलो र खुकुलोको सन्तुलित कार्यदिशा अपनाइने राष्ट्र बैंकको निष्कर्ष छ।
