तेल उत्पादन गर्ने प्रमुख देशहरूको समूह ‘ओपेक प्लस’ मा आवद्ध सात देशहरूले वैश्विक बजार स्थिरता कायम राख्ने उद्देश्यले आगामी जुन महिनादेखि तेल उत्पादनमा सामान्य वृद्धि गर्ने निर्णय गरेका छन् ।
यस समूहमा साउदी अरेबिया, रुस, अल्जेरिया, इराक, काजाखस्तान, कुवेत र ओमान समावेश छन्। आइतबार आयोजित भर्चुअल बैठकपछि जारी गरिएको संयुक्त निर्णयअनुसार यी देशहरूले दैनिक रूपमा कुल एक लाख ८८ हजार ब्यारेल तेल उत्पादन बढाउने सहमति गरेका छन्।
तर, यो निर्णयलाई धेरै हदसम्म प्रतीकात्मक रूपमा हेरिएको छ, किनभने हाल मध्यपूर्वमा देखिएको तनाव र विशेषगरी होर्मुज जलडमरूमध्यमा उत्पन्न अवरोधका कारण वास्तविक आपूर्ति प्रणालीमा ठूलो असर परेको छ ।
रिपोर्टअनुसार इरानले रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यमा आवागमनमा अवरोध सिर्जना गरेपछि फारसी खाडी क्षेत्रबाट हुने तेल ढुवानी प्रभावित भएको छ । यस जलमार्गबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा प्राकृतिक ग्यास आपूर्ति हुँदै आएको मानिन्छ । अवरोधका कारण लाखौँ ब्यारेल तेल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुग्न नसकेको बताइएको छ, जसले विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा दबाब सिर्जना गरेको छ।
यसैबिच संयुक्त अरब इमिरेट्सले ओपेक सङ्गठनबाट अलग हुने निर्णय गरेपछि ६५ वर्ष पुरानो तेल गठबन्धनमा थप परिवर्तन आएको छ । ओपेक समूहले विश्वको करिब ४० प्रतिशत कच्चा तेल उत्पादन गर्दै आएको छ र ऊर्जा मूल्य निर्धारणमा यसको महत्वपूर्ण भूमिका रहँदै आएको छ।
इरान ओपेकको १२ सदस्यीय देशहरूमध्ये एक हो, भने रुस औपचारिक सदस्य नभए पनि ‘ओपेक प्लस’ ढाँचामार्फत यस समूहसँग सहकार्य गर्दै आएको छ। नयाँ निर्णयअनुसार सहभागी देशहरूले बजार अवस्थाको समीक्षा गर्न मासिक बैठक गर्नेछन् र आगामी जुन ७ मा पुनः बैठक बस्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ । उनीहरूले उत्पादन, बजार अनुपालन र आवश्यक समायोजनबारे निरन्तर समीक्षा गर्ने बताएका छन्।
हर्मुज जलडमरूमध्यमा देखिएको अवरोध र मध्यपूर्वको राजनीतिक तनावबीच विश्व ऊर्जा बजारमा स्थिरता कायम राख्ने प्रयासस्वरूप ओपेक प्लस को यो निर्णय आएको मानिएको छ।
