अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले आफ्नो समृद्ध युरेनियमको भण्डार अमेरिकालाई हस्तान्तरण गर्न सहमत भएको दाबी गरेका छन् ।
इरानले युरेनियम संवर्द्धन गरेर यसलाई आणविक हतियार बनाउन प्रयोग गर्न सकिने हदसम्म शुद्ध बनाइसकेको अमेरिकाको विश्वास छ ।
ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूलाई दुई देश शान्ति सम्झौताको धेरै नजिक रहेको पनि बताए। उनले वार्ता राम्रोसँग अगाडि बढिरहेको र सम्झौताको सम्भावना उच्च रहेको बताए।
ट्रम्पले भने – यदि सम्झौता भयो भने, तेल आपूर्ति पुनः सुरु हुनेछ, हर्मुजको जलडमरूम खुला रहनेछ र सामान्य अवस्था फर्किनेछ। उनले यो पनि भने – यदि इस्लामाबादमा सम्झौता भयो भने, उनी पाकिस्तानको भ्रमण पनि गर्न सक्छन्।
यद्यपि, इरानी मिडियाले ट्रम्पको दाबीलाई गलत बताएको छ र अमेरिकी राष्ट्रपतिले हावामा महल बनाइरहेका बताएको छ।
यसैबीच, इजरायल र लेबनानले १० दिने युद्धविराममा सहमति जनाएका छन्, जुन बिहीबार नेपाली समय अनुसार बिहान ३:४५ बजेदेखि लागू भएको छ।
ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गरे – उनले लेबनानी राष्ट्रपति जोसेफ आउन र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूसँग कुरा गरे, त्यसपछि यो सम्झौता भएको थियो।
युरेनियम एक यस्तो पदार्थ हो जुन आणविक ऊर्जा र आणविक बम दुवै उत्पादन गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। फरक केवल यो कति समृद्ध गरिएको छ भन्नेमा मात्र छ।
प्राकृतिक युरेनियमको काम गर्ने मात्रा धेरै कम हुन्छ त्यसैले यसलाई मेसिनहरू (सेन्ट्रीफ्यूजहरू) प्रयोग गरेर चरणबद्ध रूपमा शुद्ध गरिन्छ। यो प्रक्रियालाई युरेनियम संवर्धन भनिन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय एजेन्सी आइएइएको रिपोर्ट अनुसार, इरानसँग लगभग ५ देखि ६ टन समृद्ध युरेनियम छ, यद्यपि यो आणविक हतियार उत्पादन गर्न पर्याप्त समृद्ध छैन।
हाल, लगभग १२० देखि १३० किलोग्राम ६०% सम्म समृद्ध गरिएको छ। यदि यो समृद्धिलाई ९०% सम्म बढाइयो भने, यसलाई आणविक हतियार बनाउन प्रयोग गर्न सकिन्छ।
त्यसैले, अमेरिका र इजरायलले इरानलाई आफ्नो आणविक कार्यक्रम सीमित गर्न र समृद्ध युरेनियम हस्तान्तरण गर्न दबाब दिइरहेका छन्।
